Wiele osób twierdzi, że Tomaszowa chmury nie opuszczają, ale będąc tam wcale tego nie zauważamy. Tomaszów to jedno z takich miast, do którego bardzo chętnie się wraca. Nie ma tu zbędnego zgiełku, ale zarazem w mieście nie można się nudzić. Z chęcią przyjeżdżają tu turyści, którzy chcą spędzić urocze chwile na łonie natury na Roztoczu, ale nie chcą się rozstawać z wygodami miasta. Tomaszów jest miastem, które nie przytłacza i ma fantastyczną atmosferę. Bardzo często goszczą tutaj turyści w drodze do Lwowa. Wycieczki robiąc sobie wypoczynek z chęcią zwiedzają okolice Rynku i najważniejsze zabytki. Każdy chętnie je też lokalny posiłek w tutejszych restauracjach.

Kategorie

Kategoria 'Ogólnie'

Podstawowe informacje

2Tomaszów lubelski znajduje się w województwie lubelskim, niedaleko granicy z Ukrainą. Odległość od tego miasta do stolicy Ukrainy wynosi jedynie 86 kilometrów, natomiast do Lublina już 126 kilometrów. Tomaszów leży na Roztoczu Środkowym nad Sołokiją, czyli w krainie geograficznej o charakterze wyżynnym. Powierzchnia miasta wynosi około 13,30 km² ( użytki rolne – 48 %, użytki leśne 9 % ). Ludność wynosi około 20 000 mieszkańców. Niedaleko miasta znajduje się Roztoczański Park Narodowy, a w bliskim jego sąsiedztwie są usytuowane trzy parki krajobrazowe: Park Krasnobrodzki, który posiada przewagę lasów jodłowych, Puszcza Solska z lasami sosnowymi i wspaniałymi kaskadami wodospadów na potokach oraz mnóstwem rzadkich roślin i zwierząt oraz Park Południoworoztoczański, w którym dominują lasy bukowe i sosnowe. Miasto powstało w połowie XVII wieku z inicjatywy Jana Zamoyskiego. Przeżyło ciężkie czasy zaborów i powstań, a także poniosło wszelkie straty po I i II wojnie światowej. Nawet mimo tego doskonale się odbudowało i rozwijało. Zabytki z dawnych czasów dalej stoją w mieście. Są, to m.in : kościół pod wezwaniem Zwiastowania NMP – kościół parafialny z 1627 roku, cerkiew prawosławna pod wezwaniem św. Mikołaja z 1889 roku, willa z 1934 roku (obecnie stacja SAN-EPID ), budynek Wydziału Powiatowego Sejmiku Tomaszowskiego – budynek z 1925 roku ( obecnie Urząd Stanu Cywilnego i oddział banku ), Dom Związku Ziemian, budynek z 1930 roku ( obecnie Sąd Rejonowy ), grobowiec rodziny Bujalskich i Bohlerów z przełomu XIX i XX wieku, i wiele jeszcze innych zabytków. W Tomaszowie można też zwiedzić kilka rezerwatów przyrodniczych. Rezerwat „Skrzypny Ostrów”- w którym znajduje się ponad 20 drzew usytuowanych przy zielonym szlaku, rezerwat „Piekiełko” – będący jedynym rezerwatem geologicznym na Lubelszczyźnie, rezerwat „Czartowe Pole”- tutaj możemy podziwiać piękne przełomy rzek i wodospady. W Tomaszowie jest naprawdę bardzo dużo ciekawych i interesujących miejsc do oglądania. Miasto ma także dwie drużyny sportowe – TKS Tomasovia Tomaszów Lubelski – siatkówka kobiet oraz Tomasovia Tomaszów Lubelski – Piłka nożna mężczyzn. Tomaszów to także ośrodek akademicki. Istnieje tu Wydział Zamiejscowy Nauk Prawnych i Ekonomicznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Ciekawym przedsięwzięciem jest Międzynarodowy Powszechny Uniwersytet Wiedzy Ekologicznej. Interesujące jest również Muzeum Regionalne im. Janusza Petera. Znajduje się ono przy ul. Zamojskiej 2. W nim ciekawa ekspozycja regionalna, m.in. ewangeliarze cerkiewne z XIX wieku i liczne pamiątki archeologiczne. Muzeum czynne jest : wt. – pt. 9.00 – 15.30, sob. – niedz. 10.00 – 15.00. W soboty – wstęp bezpłatny. Dr Janusz Peter (1891 – 1963) był wieloletnim dyrektorem miejscowego szpitala. To właśnie dzięki jego staraniom powstało wspomniane muzeum. Był on pierwszym kustoszem muzeum, a także współorganizatorem Tomaszowskiego Towarzystwa Kulturalnego. Urodził się w miasteczku Skole, nieopodal Stryja. Studiował na wydziale lekarskim Uniwersytetu Lwowskiego. W czasie I wojny światowej służył w armii austriackiej jako lekarz batalionowy, później w polskim 14 Pułku Ułanów we Lwowie. Po przeniesieniu do cywila pracował we Lwowie, a następnie już do końca życia – w Tomaszowie.

Informacje ogólne

3Tomaszów lubelski to podobno najbardziej zachmurzone miasto Roztocza ( przeciętne zachmurzenie nieba 66 – 68% ), ale nie należy temu zbytnio wierzyć. Jest to również największe miasto w granicach geograficznych tego regionu w Polsce ( 21,4 tys. mieszkańców w 2002 r. ). Centrum miasta znajduje się na Roztoczu Środkowym, po prawej stronie rzeki Sołokiji, która jest tu niewielkim strumieniem, na wysokości ok. 275 m n.p.m. Miejscowość założona została przez kanclerza Jana Zamoyskiego ok. 1590 roku na terenie wsi Rogóźno, istniejącej już prawdopodobnie w 1422 roku. Nazwa nowo założonej osady brzmiała Jelitowo. Pochodzi ona od herbu Zamoyskich „Jelita” ( obecnego także w herbie miasta ). W 1595 r. została zmieniona na Tomaszów, od imienia syna kanclerza. Z 1609 r. pochodzą pierwsze informacje o budowie miasta, jednak jego przywilej lokacyjny wydał Tomasz Zamoyski dopiero 25 V 1621 r. Twórcą planu miasta jest Bernardo Morando – ten sam, który wcześniej zaprojektował Zamość. Centralne miejsce zajmuje kwadratowy rynek, z którego na cztery strony świata odchodzą ulice prowadzące w kierunku Zamościa, Lwowa, Szczebrzeszyna i Sokala. Do nich, w równych odstępach, wytyczono prostopadłe drogi. W rezultacie pomiędzy nimi powstały prostokąty zabudowy. Tomaszów składał się wtedy z czterech przedmieść i miasta właściwego, stanowiącego regularny sześciobok otoczony wałem z fosą. Cała okolica otoczona jest licznymi pomnikami przyrody oraz licznymi zabytkami. W Tomaszowie naprawdę warto jest zwiedzić : Renesansowy Rynek Solny, kościół pod wezwaniem Zwiastowania Najświętszej Maryii Pannie z 1627 roku, cerkiew prawosławna pod wezwaniem św. Mikołaja Cudotwórczego z 1889 roku, grobowiec rodziny Bujalskich i Bohlerów z przełomu XIX i XX wieku, „Herbaciarnia” z 1895 roku, pomnik poświęcony bohaterom walk o Tomaszów Lubelski, pomnik ku czci generała Tadeusza Piskora. Nadleśnictwo Tomaszów jest jednym z najdalej wysuniętych na południowy wschód Nadleśnictw podlegających Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Lublinie. Podzielone jest na dwa obręby leśne: Lubycza Królewska i Tomaszów. Pierwszy z nich zajmuje południową część obszaru Nadleśnictwa ( około 46 % powierzchni ), a drugi część północną ( około 54 % powierzchni ). Obszar Nadleśnictwa Tomaszów leży w południowo – wschodniej części województwa lubelskiego i północno – wschodniej części województwa podkarpackiego. W granicach województwa lubelskiego położony jest w powiecie zamojskim w obrębie gmin : Komarów, Krasnobród, Łabunie, Miączyn, Sitno; w powiecie tomaszowskim w obrębie gmin: Jarczów, Krynice, Lubycza Królewska, Łaszczów, Rachanie, Tarnawatka, Tyszowce, Tomaszów Lubelski, Bełżec, Susiec oraz w zasięgu miasta Tomaszów Lubelski. Natomiast w województwie podkarpackim w powiecie lubaczowskim na terenie gminy Horyniec. Tomaszów Lubelski posiada 3 parafie rzymskokatolickie, wchodzące w skład 2 dekanatów : Tomaszów – Północ i Tomaszów – Południe, należących do diecezji zamojsko-lubaczowskiej. W mieście znajduje się prawosławna cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy, zbór Kościoła Zielonoświątkowego w RP oraz zbór Świeckiego Ruchu Misyjnego „Epifania”, a także zbór Świadków Jehowy z Salą Królestwa.

Otoczenie geograficzne

5Tomaszów Lubelski to nie tylko miasto ale i również cała gmina, mieszcząca się w powiecie tomaszowskim, tuż przy granicy z Ukrainą. Obecnie podlega ona pod województwo lubelskie, z kolei w czasach dawnego podziału administracyjnego w latach 1975-1998 miasto to należało do województwa zamojskiego. Geograficznie rzecz ujmując, Tomaszów Lubelski leży w krainie zwanej Roztoczem Środkowym, nad rzeką Sołokiją. Ostanie dane z czerwca zeszłego roku z Głównego Urzędu Statystycznego mówią, iż liczba mieszkańców samego miasta wynosi około dwudziestu tysięcy. Jeśli chodzi o podział miasta ze względu na demografię, większość mieszkańców stanowią tutaj kobiety – koło pięćdziesięciu dwóch procent, przy czym mężczyźni to około czterdzieści osiem procent. Z kolei powierzchnia całkowita Tomaszowa to ponad trzynaście kilometrów kwadratowych, z czego niecałe pięćdziesiąt procent stanowią użytki rolne, a dziesięć – użytki leśne. Przemysł miasta skierowany jest między innymi na środki transportu oraz artykuły spożywcze czyli przede wszystkim przetwórstwo warzyw oraz owoców. Warto wspomnieć także iż jest to idealna baza wypadowa na Roztocze, Tomaszów Lubelski jest bowiem jednym z największych miast tego obszaru. Odległości między większymi miastami takimi jak Lublin czy Rzeszów wynoszą odpowiednio 126 kilometrów oraz 140 kilometrów. Miejsce to jest oddalone o 86 kilometrów od Lwowa – prastarego miasta, będącego doskonałym miejscem na spędzenie czasu dla turystów czy wczasowiczów, którzy decydują się wypoczywać na Roztoczu. Tam też wiedzie stary trakt handlowy rozciągający się od Morza Czarnego do Morza Bałtyckiego, który skądinąd do dziś zachował swój handlowo- komunikacyjny charakter. Roztocze z kolei jest wyżynną krainą geograficzną, która rozpościera się od Kraśnika, aż między innymi po wspomniany Lwów. Niewątpliwie bliskość utworzonego na tych terenach Roztoczańskiego Parku Narodowego oddalonego od miasta o około czterdzieści kilometrów podkreśla zarówno jego walory krajoznawczo-turystyczne, zdrowotne oraz przyrodnicze. Dodatkowo, Tomaszów Lubelski usytuowany jest w otoczeniu trzech niezwykłych Parków Krajobrazowych. Jest to na przykład Park Krasnobrodzki, który porastają przede wszystkim lasy jodłowe i gdzie można podziwiać pozostałości puszczy karpackiej na wapiennych wzgórzach. Również Park Południoworoztoczański, który to zdominowany jest głównie przez olbrzymie lasy bukowe oraz sosnowe, drobne rzeczki – dopływy Sanu, a także rezerwaty przyrody wierzchowiny szczytów. Ostatnim z nich jest Puszcza Solska, obszar stanowisk wyjątkowo rzadkich roślin i zwierząt, zwartych lasów sosnowych, niepowtarzalnych wydm śródlądowych i bajecznych kaskad wodospadów. Tomaszów Lubelski nie jest może zbyt wielkim miastem, jednakże jego dogodne położenie w okolicy Roztocza oraz tamtejszych Parków czy rezerwatów upewnia nas w przekonaniu, iż jest to z pewnością miasto, które warto odwiedzić i wracać tam nie jeden raz. Szczególnie dla osób interesujących się turystyką czy rekreacją na łonie natury jest to idealny przykład miejsca godnego polecenia.