kwatery nad Biebrzą Wiele osób twierdzi, że Tomaszowa chmury nie opuszczają, ale będąc tam wcale tego nie zauważamy. Tomaszów to jedno z takich miast, do którego bardzo chętnie się wraca. Nie ma tu zbędnego zgiełku, ale zarazem w mieście nie można się nudzić. Z chęcią przyjeżdżają tu turyści, którzy chcą spędzić urocze chwile na łonie natury na Roztoczu, ale nie chcą się rozstawać z wygodami miasta. Tomaszów jest miastem, które nie przytłacza i ma fantastyczną atmosferę. Bardzo często goszczą tutaj turyści w drodze do Lwowa. Wycieczki robiąc sobie wypoczynek z chęcią zwiedzają okolice Rynku i najważniejsze zabytki. Każdy chętnie je też lokalny posiłek w tutejszych restauracjach.

Kategorie

Tag: ak

Krótki rys historyczny

11Historia miasta, którego obecna nazwa brzmi Tomaszów Lubelski rozpoczyna się dopiero w pierwszych latach siedemnastego wieku. Wtedy to właśnie na gruzach wsi Rogóźno, nad rzeką Sołokiją, powstała osada, która swoją nazwę – Jelitowo – wzięła od herbu Zamojskich (Jelita). Nie ma wątpliwości co do tego, iż głównym kanclerz i hetman wielki koronny Jan Zamoyski był pomysłodawcą tego przedsięwzięcia. Jednakże swoją obecną nazwę Tomaszów Lubelski osada ta otrzymała w miarę niedawno, bo w 1913 roku. Dużym plusem tego przyszłego miasta był fakt, że w centrum jego głównej zabudowy znajdował się duży rynek, powstały na planie kwadratu. Wały ziemne, które otaczały Tomaszów miały głównie na względzie cele obronne miasta. Dodatkowo ważnym dla rozwoju osady było to, iż była ona bardzo korzystnie położona. Przecinała bowiem drogę jednego z najważniejszych szlaków handlowych, który łączył centrum Polski z południowo-wschodnimi kresami. Osiem lat od nadania nazwy Tomaszów Lubelski uzyskał od kanclerza Tomasz Zamoyskiego miejski przywilej lokacyjny. Co ważne, prawo magdeburskie regulowało wtedy ustrój wewnętrzny tego nowopowstałego miasta. Kilka miesięcy później Zygmunt III Waza zatwierdził prawa miejskie Tomaszowa oraz nadał miastu przywilej prawa składowania soli ‚ruskiej’. Miasto prężnie rozwijało się, tworzono nowe cechy rzemieślnicze, na przykład cech garncarzy, stolarzy, kowali czy kaletników. Jednakże połowa siedemnastego wieku przyniosła wojny ze Szwedami czy Tatarami. Miasto zostało splądrowane, a mieszkańcy stawali się ofiarami panujących w tamtych czasach epidemii. Z kolei w osiemnastym wieku, w wyniku rozbiorów Tomaszów Lubelski należał do części austriackiej. Zaś w czasie powstania styczniowego pełnił on ważną rolę strategiczną, był bowiem siedzibą Tomaszowskiego Rządu Wolności. Mimo iż Polacy zajęli tą ważną strategiczną pozycję, w kilka dni później do miasta wkroczyły wojska rosyjskie dokonując istniej rzezi na jego mieszkańcach. Koniec I wojny światowej i odzyskanie niepodległości przyniosły miastu kolejny rozkwit gospodarczy oraz kulturalny. Niestety nie trwał on długo, gdyż w roku 1939 miasto po kapitulacji znalazło się pod ciężką okupacją III Rzeszy. Straciło wtedy życie ponad połowa mieszkańców Tomaszowa. Co również ważne, w tym czasie tomaszowianie czynnie uczestniczyli w walkach z okupantem poprzez działania partyzanckie jak i w otwartych bitwach, które miały miejsce między innymi pod Wojdą w 1942 roku czy pod Zaborecznem w 1943 roku. Jednak dopiero 21 lipca 1944 po wielu zaciętych walkach, w których uczestniczyło także zgrupowanie Armii Krajowej pod dowództwem pułkownika Wilhelma Szczepankiewicza, miasto zostało ponownie zajęte. Tym razem przez zbrojne oddziały 23. Armii Gwardii I Frontu Ukraińskiego. Za czasów komunizmu Tomaszów Lubelski posiadał więzienie NKWD i UB nazywane potocznie „Smoczą Jamą”. Zostało ono zlikwidowane w 1965 roku. Do dziś w mieście znajduje się w mieście tablica upamiętniająca to miejsce i poległe tam ofiary. Miasto po wojnie zostało odbudowane. Z kolei największą rozbudowę Tomaszów Lubelski przeżył w latach sześćdziesiątych i osiemdziesiątych dwudziestego wieku.

Znani ludzie – wizytówki Tomaszowa Lubelskiego

21Jednymi z najbardziej znanych postaci Tomaszowa Lubelskiego są Tomaszowscy „Żołnierze wyklęci”. Jednym z nich jest Jan Leonowicz pseudonim „Burta”. Był on dowódcą Oddziału AK/WiN w rejonie Tomaszowa Lubelskiego. Jan Leonowicz urodził się piętnastego stycznia tysiąc dziewięćset dwunastego roku w Żabczu. Zmarł natomiast dziewiątego lutego tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego pierwszego roku we wsi Nowiny. Służył w armii od początku Drugiej Wojny Światowej, czyli dokładnie od tysiąc dziewięćset trzydziestego dziewiątego roku. Służył dzielnie przez całą Drugą Wojnę Światową z okupantami. Zginął w zasadzce zorganizowanej przez Urząd Bezpieczeństwa. Przez władze komunistyczne był bowiem uznawany za wroga. Innym znany żołnierzem jest Stefan Kobos. Urodził się on dwudziestego siódmego lutego tysiąc dziewięćsetnego roku w Maniowie. Zmarł natomiast dwudziestego czwartego lipca tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego szóstego roku w Opolu. Służył od tysiąc dziewięćset osiemnastego roku. Był weteranem obu wojen światowych. Dzielnie bronił kraju. Stefan Kobos miał pseudonim „Wrzos”. Był on ostatnim komendantem Samodzielnego Obwodu WiN Tomaszów Lubelski. Żołnierzy związanych z Tomaszowem Lubelskim jest jednak zdecydowanie więcej. Innymi znanymi osobistościami Tomaszowa Lubelskiego jest między innymi doktor nauk medycznych Renata Adamek. Jest ona wykładowcą akademickim oraz promotorem zdrowia. Ma ona niezwykle duży dorobek jeśli chodzi o literaturę. Napisała bowiem już ponad sto wartościowych artykułów dotyczących ogólnie zdrowia. Bardzo znaną oraz rozpoznawalną osobą jest Dorota Gardias-Skóra. Tę panią znamy z telewizji TVN. Jest ona tam prezenterką. Urodziła się w tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym pierwszym roku w Tomaszowie Lubelskim. Prezentuje nam pogodę. W dwa tysiące dziewiątym roku wzięła udział w Tańcu z Gwiazdami. Była to dziewiąta edycja tego programu. Znanym politykiem Z Tomaszowa Lubelskiego jest Mariusz Grad. Jest on poseł na Sejm z ramienia Platformy Obywatelskiej. Mariusz Grad urodził się osiemnastego maja tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego szóstego roku właśnie w Tomaszowie Lubelskim. Jest on jedną z najbardziej znanych postaci tego miasta. Jednym z najbardziej znanych sportowców Tomaszowa Lubelskiego jest Michał Karwan. Obecnie jest to piłkarz zespołu Górnik Zabrze. Nie jest to najwybitniejszy piłkarz w dziejach Polski, ale z całą pewnością również nie najgorszy. Michał Karwan urodził się siódmego lutego tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego dziewiątego roku w Gliwicach. Jego pierwszym klubem była Tomasovia Tomaszów Lubelski. W reprezentacji nie zagrał ani razu. W każdym razie jest to solidny zawodnik jak na naszą ligę. Najsławniejszą osobą Tomaszowa Lubelskiego jest Joanna Pacuła, która odniosła niebanalny sukces w Hollywood w latach osiemdziesiątych oraz dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku. Urodziła się drugiego stycznia tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego siódmego roku. Jest aktywna zawodowo od tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego siódmego roku. Zaczęła więc mając już dwadzieścia lat.